Landelijke stijging gemeentelijke lasten: ‘Er moeten gaten gedicht’


Foto: ANP

Landelijke stijging gemeentelijke lasten: ‘Er moeten gaten gedicht’

Deventer - Net als in de meeste Nederlandse gemeenten zijn inwoners van Deventer dit jaar meer geld kwijt aan de afvalstoffenheffing. De heffing kost hier gemiddeld 140 euro per persoon, een stijging van 9,4 procent ten opzichte van 2020. De onroerendezaakbelasting (ozb) voor woningbezitters werd in Deventer 4,3 procent duurder en bedraagt nu 147 euro per inwoner.

Afvalstoffenheffing steeg landelijk gemiddeld 10%

Het was de “allerlaatste knop” waar Middelburg nog aan kon draaien, zegt wethouder Johan Aalberts (CDA). De Zeeuwse gemeente verhoogde de ozb dit jaar met zo’n 20 procent. Daarmee is Middelburg, naast onder andere Amsterdam, dit jaar een van de grootste stijgers. “Nog meer bezuinigen ging niet meer.”

Op de meeste plaatsen ploft ‘ie eind februari op de (digitale) deurmat: de brief met de gemeentelijke belastingen. Hieronder vallen naast de ozb ook de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Met de opbrengst van de afvalstoffenheffing regelen gemeenten het ophalen en de verwerking van restafval. De afvalstoffen- en rioolheffing moeten voor gemeenten kostendekkend zijn, het geld mag niet aan andere zaken uitgegeven.

‘Met de rug tegen de muur hebben we de ozb verhoogd’

De hoogte van de ozb, die eigenaren over de door de gemeente geschatte waarde van hun huis of kantoor betalen, mogen gemeenten wel naar eigen believen uitgeven. De afvalstoffenheffing en ozb stegen dit jaar landelijk gemiddeld fors ten opzichte van vorig jaar. Eerstgenoemde nam toe met 10 procent, de ozb met 5,8 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Hoe vallen die stijgingen te verklaren?

Minder plastic naar China

De stijging van de afvalstoffenheffing kent meerdere redenen die per gemeente verschillen, zegt Corine Hoeben van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). Het COELO inventariseert jaarlijks de gemeentelijke belastingen. Allereerst verhoogde het Rijk twee jaar geleden de afvalbelasting. Afvalverwerkers berekenden de kosten direct door aan gemeenten. “Een aantal heeft de afvalstoffenheffing ook gelijk verhoogd, een ander deel koos ervoor uit de gemeentelijke reserves te putten. Maar die raken ook een keer op.”

“Daar komt bij dat gemeenten minder verdienen met de verkoop van papier en plastic”, vervolgt Hoeben. “Tot een paar jaar geleden wilde China ons plastic hebben, maar dat is nu niet meer het geval.” Tot slot zijn er gemeenten, waaronder Breda, die investeren in het recyclen van afval. “Dat kost nu extra geld, maar kan er op termijn voor zorgen dat afvalverwerking goedkoper wordt.”

Pijnlijke beslissing

De stijging van de ozb is volgens Hoeben eenduidiger te verklaren. “Gemeenten hebben in 2015 een aantal zorgtaken van het Rijk en de provincie overgenomen. Er werd vanuit gegaan dat gemeenten dit goedkoper konden regelen, maar dit blijkt niet het geval. Om die gaten te dichten, verhogen sommige gemeenten de ozb.”

Het is ook de Middelburgse realiteit, zegt wethouder Aalberts (financiën). De gemeente zat al in financieel zwaar weer voor ze die extra taken kreeg. “We hebben al een zwembad moeten sluiten, het ambtelijk apparaat moeten inkrimpen en bezuinigd op het groenonderhoud. Een andere mogelijkheid dan het verhogen van de ozb zagen we niet meer.” Een pijnlijke, maar noodzakelijke beslissing waarmee de gemeente de komende jaren financieel weer gezond is, zegt de wethouder. “De mensen zullen het de volgende keer wel zien: we gaan de ozb niet elk jaar met 20 procent verhogen.”

Krimpen aan den IJssel verhoogde heffingen: ‘niet kostendekkend’

Waar veel andere gemeenten ervoor kozen de onroerendezaakbelasting (ozb) te verhogen om de begroting sluitend te krijgen, besloot de gemeente Krimpen aan den IJssel de riool- en afvalstoffenheffing duurder te maken. “Deels omdat de afvalkosten hoger zijn geworden”, zegt wethouder van financiën Wubbo Tempel (CDA). “Het wordt simpelweg prijziger afval te verwerken.” In de gemeente bedroeg de afvalstoffenheffing voor een eenpersoonshuishouden vorig jaar 302,61 euro. Dit jaar betalen alleenwonenden 343 euro, een stijging van ruim 13,5 procent. De rioolheffing steeg met 5,6 procent minder hard, op de ozb werd alleen een inflatiecorrectie toegepast.Volgens wethouder Tempel konden de heffingen verhoogd worden omdat deze eerder niet kostendekkend waren. “De heffingen vergoedden toen zo’n 90 tot 95 procent van de kosten die we als gemeente maakten. We subsidieerden daarmee eigenlijk het afval van de bewoners. Met de verhogingen zijn de heffingen kostendekkend geworden.” En dus blijft er in de gemeente nu geld over voor andere zaken, stelt de wethouder. “Daarmee kunnen we het beleid uitvoeren dat we willen uitvoeren.”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden