Logo deventerpost.nl


Hans van Beeck: ,,Ouders met al twee kleine kinderen namen er soms drie Joden bij. Dat is toch zeer heldhaftig?" (foto: Auke Pluim)
Hans van Beeck: ,,Ouders met al twee kleine kinderen namen er soms drie Joden bij. Dat is toch zeer heldhaftig?" (foto: Auke Pluim) (Foto: Auke Pluim)

Jodenonderduik in Deventer: het verraad lag voortdurend op de loer

Deventer - Hans van Beeck, jarenlang bestuurslid van de stichting Oud Deventer, fronst iets zijn voorhoofd. ,,Ik liep met een Joodse man hier de straat in, de Burgemeester Jacobsonstraat. En toen we er stonden, voor dit huis, fluisterde hij: de rillingen lopen me over het lijf. Ja, híer heb ik in de oorlog gezeten. Dáár was mijn kamertje. Boven. Daar, rechtsboven...'

Door Rudy Brouwer

,,Het was vaak een hachelijke toestand. En het ging ook wel eens griezelig mis", weet Van Beeck. De afgelopen negen jaar heeft de voormalige neuroloog van het Deventer Ziekenhuis onderzoek gedaan naar de Jodenonderduik in Deventer. ,,Ik was 8 jaar toen de oorlog uitbrak, de meest gedenkwaardige periode van mijn leven. Ik stond in Den Haag op de stoep te kijken hoe de Duitsers de stad binnentrokken. Een man die naast mij stond, draaide zich om. Met zijn rug naar de weg. Dat was het eerste verzet dat ik meemaakte. Ik had grote bewondering voor die man."

Van Beeck (86) wist in Deventer uiteindelijk 56 adressen op te sporen waar tussen 1942 en 1945 Joodse mensen onderdak vonden. ,,Ik heb al die levensechte verhalen opgeschreven en met elkaar vergeleken. Langzaam werd mij daardoor een groter verband duidelijk: er was in Deventer een kleine groep actief, een dozijn mensen. Die waren actief in de illegaliteit. Vaak bewapend. Ze pleegden aanslagen, vanuit georganiseerd verzet. En ze zijn dus in staat geweest om een grote groep Joodse mensen onder te brengen bij bereidwillige Deventenaren."

'Ik weet niet of ik het schuilhouden van Joden zelf zou hebben aangedurfd', bekent Van Beeck. 'Ouders met al twee kleine kinderen namen er soms drie Joden bij. Dat is toch zeer heldhaftig? En met een enorm risico. Het verraad lag voortdurend op de loer. Ik heb er zeer veel respect voor dat die mensen de moed hadden om dat te doen", looft Van Beeck. ,,Ze hadden het met goed fatsoen ook kunnen weigeren. Nu waren ze aan de genade van de bezetter overgeleverd. Nazaten van die onderduikverschaffers uit Deventer zijn er nu nog steeds trots op. En dat kan ik me goed voorstellen.'

Op de vrijdagen 14 september en 5 oktober zal Hans van Beeck, voormalig bestuurslid van de stichting Oud Deventer, zijn boek 'Moed en mededogen' presenteren in het Etty Hillesum Centrum aan de Roggestraat 3 te Deventer. Het intrigerende boek over Jodenonderduik in Deventer is na de presentaties (gesigneerd) te koop. U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar administratie@ettyhillesumcentrum.nl, onder vermelding van 'moed en mededogen'. De toegang is op beide avonden gratis.

Meer berichten

Shopbox