Auteur Marc Dekkers heeft met veel plezier zo'n anderhalf jaar aan het tachtig pagina's tellende boek Alles behouden gewerkt. (foto Auke Pluim)
Auteur Marc Dekkers heeft met veel plezier zo'n anderhalf jaar aan het tachtig pagina's tellende boek Alles behouden gewerkt. (foto Auke Pluim) (Foto: Auke Pluim)

Verboden boeken op zolder van bieb

Deventer - In de bibliotheek aan de Stromarkt wordt op woensdag 10 april, de datum waarop Deventer in 1945 werd bevrijd, het boek ''Alles behouden'' gepresenteerd. Het werk beschrijft de dagboeken die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn bijgehouden door twee medewerksters van de bibliotheek, Corry van Ommen en Betty de Gaaij.

Door Leo Polhuys

Auteur Marc Dekkers heeft met veel plezier zo'n anderhalf jaar aan het tachtig pagina's tellende boek gewerkt. Dekkers, die in de jaren negentig enige tijd de directie voerde over de Deventer bibliotheek en er nu nog als adviseur van Rijnbrink aan verbonden is, wist destijds wel dat er een oorlogsarchief moest zijn. ,,Van Annie Timmenga, die directeur was in de oorlog, was bekend dat ze een dagboek bijhield. Maar ik wist ook dat er meer moest zijn. Toen ik met behulp van de secretaresse in het archief rondkeek, kwam ik van alles tegen, zoals onder meer de anti-Joodverklaringen van het het bestuur. Dat verantwoordde zich na de oorlog onder meer door te stellen dat zij, hoe erg zij de maatregel ook vond, erger had voorkomen. In andere plaatsen werden immers nazi's in het bibliotheekbestuur benoemd. Tijdens de zoektocht van Dekkers kwamen ook de dagboekaantekeningen van Corry van Ommen en Betsie de Gaaij tevoorschijn. Corry van Ommen (1925-2000) en Betsie de Gaaij (1925-2012) waren amper twintig toen ze als leerling bij de bibliotheek werkten."

Op 6 februari 1945 werden grote verwoestingen in de binnenstad aangericht en vielen vele dodelijke slachtoffers te betreuren na een bombardement van de geallieerden, in een poging de Duitsers een vernietigende slag toe te brengen. Dekkers: ,,Ook de bibliotheek aan de Brink werd geraakt en kon niet meer worden gebruikt. Daarom werden snel daarna voor nood drie filialen geopend: aan de St. Jurrienstraat, de Bleekstraat en Lange Bisschopstraat, in het Jaminfiliaal waar nu D-Reizen is gevestigd. Corry en Betsie werkten in het laatstgenoemde filiaal en schreven over allerlei dagelijkse dingen, zoals lastige klanten of het aantal uitleningen. Maar ze beschrijven ook hoe ze de schuilkelder indoken toen er werd gebombardeerd en de angst die er heerste. Het is heel bijzonder om te zien hoe het loeven doorging. Ondanks de oorlogshandelingen.''

De titel van het boek slaat op de boeken, die door de Duitsers werden verboden. Dekkers: ,,Deze moesten officieel worden vernietigd, maar de bibliotheek verborg ze op zolder. Na de oorlog bleek dat de gehele collectie was behouden, de verboden boeken inbegrepen. Het bijzondere is dat tijdens mijn contacten met nabestaanden bleek dat ook de familie De Gaaij een soort oorlogsdagboek had bijgehouden.''

De bibliotheek aan de Brink werd na de oorlog gesloopt en vervangen door nieuwbouw. De bijeenkomst op 10 april begint om 20 uur en is openbaar toegankelijk. Tijdens de boekpresentatie zal het eerste exemplaar officieel worden overhandigd aan nabestaanden.

Meer berichten