Roos Neuteboom: ,,Op de foto staan mijn vader Bram links, mijn oma, oom Jopie, tante Fietje en oom Moos."
Roos Neuteboom: ,,Op de foto staan mijn vader Bram links, mijn oma, oom Jopie, tante Fietje en oom Moos." (Foto: )

Struikelstenen als herinnering: 'Anti-semitisme leeft nog steeds'

Deventer - Op 7 november worden er 24 nieuwe struikelstenen voor Joodse slachtoffers in Deventer gelegd. Roos Neuteboom, familielid van de grotendeels vermoorde familie De Lange:,,Ik vind het belangrijk dat we het niet vergeten. Het anti-semitisme begint weer de kop op te steken."

Door Gerreke van den Bosch

Roos is de dochter van Bram De Lange die als enige zoon van Izak en Elisabeth levend uit de oorlog kwam. ,,Mijn vader overleefde door onder te duiken in Zaandam bij Marie Neuteboom, de zus van zijn vriendin Toos Neuteboom uit Deventer. Hij trouwde met Toos in 1945 en zij kregen samen twee kinderen Betty en Pim. Tijdens een brand in hun huis in 1948 in de Assenstraat verloor hij Toos en Pim. Betty werd gered. Mijn vader wist weg te komen door uit het raam te springen, maar verbrijzelde beide enkels. Schoonzus Marie, die met haar gezin bij hem logeerde verloor ook haar gezin en wist zelf ook te ontkomen."

Auschwitz

Roos vervolgt: ,,Mijn vader hertrouwde in 1950 met Marie en uit dat huwelijk ben ik geboren. Later scheidden mijn ouders en hertrouwde mijn vader met Tuut Koster, die zoon Ron meebracht in het huwelijk. De scheiding trok ook mij en mijn halfzus Betty uit elkaar. De gebeurtenissen hebben diepe sporen nagelaten in ons leven."
Door alle ellende die haar ouders hadden meegemaakt was Roos (Rosella) naar eigen zeggen een heel braaf kind. ,,Want mijn ouders hadden al zo veel verdriet gehad. Toch waren zij geen verbitterde mensen. Mijn vader was echt een hele vrolijke man. Ik mis hem nog steeds. Hij is twee jaar geleden overleden op 96- jarige leeftijd. Ik heb hem weleens gevraagd om de gebeurtenissen op te schrijven maar hij zei: 'Ik kan dat niet aan.' Op latere leeftijd begon hij steeds meer te dromen over het gruwelijke verleden maar er veel over praten deed hij niet. Ik heb het grotendeels moeten vernemen van Lex Rutgers en Otto van Huffelen die zich bezighouden met de geschiedenis van Joodse Deventenaren. Zo kwam ik er bijvoorbeeld achter dat 'Goedkope Sam' de lievelingsoom van mijn vader was. Misschien heb ik nog wel meer familie die ik niet ken. Van de kant van mijn vader zijn ze allemaal vermoord. Vorig jaar ben ik voor het eerst naar Auschwitz geweest en dat kwam heel hard binnen. Ik realiseerde mij: hier hebben mijn opa en oma en ooms gelopen tot ze werden vermoord. In tegenstelling tot mijn vader praat ik wel veel over mijn familiegeschiedenis. Ik heb zelfs alle krantenknipsels nog van de brand uit 1948. Ik wil dat mijn kinderen en kleinkinderen weten wat er is gebeurd. Zij zijn donderdag ook bij de steenlegging, net als mijn broer Ron en zus Betty."

Roos hamert op het belang van herinneren. ,,Het ergste vind ik dat we er niet van geleerd lijken te hebben. Het anti-semitisme leeft nog steeds. Er zijn er Joden die hun keppeltjes niet meer durven te dragen omdat ze worden uitgescholden, ook worden hun huizen beklad. Het is diep triest."

Meer berichten