Humanistisch Café: een dominee in verlichtingstijd

Deventer - Op zondag 9 februari gaat het Humanistisch Café over een dominee in verlichtingstijd. Het begint om 14.00 uur, inloop vanaf 13.30 uur in de Rijkmansstraat 10, Deventer.

In 1790 wordt de dominee van het Friese dorpje Minnertsga, Douwe (Dominicus) van der Schaaf, uit zijn ambt gezet en voor drie jaar verbannen buiten Friesland. Wat heeft hij misdaan dat hij tot zo'n zware straf wordt veroordeeld? En hoe is hij gekomen tot de opvattingen waarvoor hij die straf heeft moeten ondergaan?

Het leven en denken van dominee Van der Schaaf laat zien hoe een eenvoudige dorpsdominee omgaat met de nieuwe ideeën van zijn tijd, de tijd van de Verlichting en van de patriotten. Hoe verzoent een dominee de Bijbelse opvatting over een almachtige God met de nieuwe wetenschappelijke kennis dat natuurwetten de wereld beheersen? Hoe verenigt hij de christelijke gedachte dat het gezag door God is aangesteld met revolutionaire ideeën dat stadhouder Willem V een zwijn is en afgezet moet worden?

Ds. Van der Schaaf heeft zijn ideeën hierover in vele teksten en toespraken weergegeven. De persoonlijke gevolgen voor hem zijn groot geweest: hij wordt afgezet als dominee en verbannen buiten Friesland. Hij heeft zich vervolgens ontwikkeld van Douwe tot Dominicus, van dorpsdominee tot spreker in de 'verlichtingstempel' Felix Meritis, van pro-Frans tot anti-Frans, van erg arm tot behoorlijk rijk, van patriot tot monarchist en van vogelspotter tot kattenliefhebber. Maar dominee is hij altijd gebleven.

Het leven en denken van ds. Dominicus van der Schaaf geeft je inzicht in hoe de nieuwe wetenschappelijke en politieke ideeën van eind 18e en begin 19e eeuw het leven van gewone mensen beïnvloed hebben.

De lezing wordt verzorgd door historicus Sjoerd Schaaf. Hij doet onderzoeken naar onbekende personen uit de geschiedenis. In zijn artikelen en lezingen hierover wil hij laten zien hoe gewone mensen beïnvloed zijn door de tijd waarin ze geleefd hebben en hoe ze (soms, een heel klein beetje) invloed daarop hebben kunnen uitoefenen. Zijn idee daarachter is dat je juist in het leven van eenvoudige mensen de grote filosofische en maatschappelijke ontwikkelingen van hun tijd weerspiegeld kunt zien. Daarnaast is hij humanistisch spreker bij uitvaarten.

Iedereen is van harte welkom, Vrij entree voor iedereen

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden