Johan van der veen en Bep Spa van de Werkgroep Vergeten Verzet. ,,De linkse beweging werd in de jaren twintig en dertig al goed in de gaten gehouden.'' (foto Gert Perdon)
Johan van der veen en Bep Spa van de Werkgroep Vergeten Verzet. ,,De linkse beweging werd in de jaren twintig en dertig al goed in de gaten gehouden.'' (foto Gert Perdon) (Foto: Gert Perdon)

Plaquette geeft verzetsmensen gezicht . 'Het is onbegrijpelijk dat er zo weinig protest kwam'

Deventer - Vorige week werd in de Burgemeestershof, onderdeel van het stadhuiscomplex, een plaquette onthuld ter nagedachtenis aan vier Deventenaren die in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. Het waren mensen uit het radicaal linkse verzet.

Door Leo Polhuijs

De verhalen grijpen je aan. Johan Roebers was maar liefst 21 jaar gemeenteraadslid voor de Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (RSAP), van 1919 tot 1940. Hij werd in 1942 gefusilleerd. Zijn partijgenoot Peeke Bosma werd in hetzelfde jaar vergast in Duitsland. CPN lid Aalbert Jan Gerritsen werd in 1942 eveneens gefusilleerd. Alleen RSAP lid Albert Johan Gerards overleefde de oorlog.

Straatnamen

De onthulling van de plaquette vloeit voort uit de activiteiten van de Werkgroep Vergeten Verzet. Deze bestaat uit Bep Spa (bekend uit de Deventer politiek), Dick Metselaar (verbonden aan onder meer het Humanistisch Verbond) en historicus Johan Van der Veen. De werkgroep bestaat nog maar drie jaar, maar heeft al diverse wapenfeiten op haar conto staan. Zo is in de nieuwbouwwijk Steenbrugge een aantal straatnamen vernoemd naar linkse verzetsmensen uit de Tweede Wereldoorlog. De vier stadsgenoten die op de plaquette staan vermeld, werden in 1942 door de Duitsers opgepakt en naar kamp Schoorl gebracht, samen met tien anderen. Roebers en Gerritsen werden later vermoord als represaille voor een aantal aanslagen.

Onderbelicht

Hun rol is onderbelicht, vinden Johan Van der Veen en Bep Spa. Laatstgenoemde: ''Ik ben zelf actief geweest in de CPN en weet hoe lastig het destijds was om voor je overtuiging uit te komen." Over haar persoonlijke motivatie om actief te zijn in de werkgroep vertelt ze: ''Ik vind dat deze mensen eerherstel moeten krijgen. Ze hebben tenslotte hun leven gegeven. Wij willen hen een gezicht geven.''

'Gewone' mensen

Johan vertelt dat de vier Deventenaren vooral ''gewone'' mensen waren. Ze waren actief in de handel of vervulden bestuursfuncties, zoals in het geval van Roebers, die bestuurslid was van het P.W. Janssen Verpleeghuis. ''Ze schreven ze ook niet veel op over hun belevenissen. Ik weet veel over hen doordat ik diverse archieven in het hele land heb bestudeerd. Ik heb ook veel informatie verkregen door verslagen van politie-agenten te bestuderen. Zij zaten achter in de zaal tijdens partijbijeenkomsten en noteerden alles wat er gezegd werd. De linkse beweging werd in de jaren twintig en dertig al goed in de gaten gehouden.''

De vier werden op 30 juli 1940 op last van de bezetter uit de gemeenteraad gezet. Johan vindt het onbegrijpelijk dat er op gemeentelijk niveau zo weinig protest kwam tegen de uitsluiting van de raadsleden. ,,Dat was in overeenstemming met het algemene beeld. De meeste mensen protesteerden niet..''

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden