Mijn werk is net zo authentiek als ikzelf.
(foto: Gerreke van den Bosch)
Mijn werk is net zo authentiek als ikzelf. (foto: Gerreke van den Bosch) (Foto: Gerreke van den Bosch)

Tys Damhuis: 'Je kan niet alle dingen goed doen in je leven'

Deventer - "Voor mij rollebollen en dansen de woorden in mijn hoofd. Dit noem je ook wel dyslexie. Ik vind dat hier weinig begrip voor is", zegt Tys Damhuis (33) die deze 'beperking' bespreekbaar wil maken.

Door Gerreke van den Bosch

"Ik ben niet zielig. Ik ben wie ik ben en zeg 'kijk eens naar wat ik wel kan!'. In 2013 werd bij mij een soort van autisme en dyslexie geconstateerd. Ik heb geen 24 uur per dag zeven dagen per week zorg nodig. Ik heb een babbel en zoek mijn weg wel. Je kunt me overal neerpoten. Ik ben geboren in Denekamp en heb op veel plekken in Nederland gewoond. Nadeel daarvan is dat je geen netwerk opbouwt. Via een omweg ben ik vanuit Zwolle in Deventer terecht gekomen. Ik heb nu een redelijke vriendenclub en ben werkzaam in de creatieve sector", vertelt Tys die werkt als fotograaf.

In 2015 maakte Tys een filmpje op You tube over zijn autisme met als strekking 'Ik ben niet zielig'. "Ik wilde anderen laten zien dat ik ondanks dat ik een beperking heb, ik toch wel wat kan. Je wordt door instanties in hokjes gezet dat voelt niet fijn. Vroeger zat ik op speciaal onderwijs, dat bood mij ritme en structuur. Mijn droom is een eigen zaak opzetten, dat lukt mij niet zoals ik het gedacht had maar ik zoek nu een passende structuur. Ik kreeg heibel met het UWV. Ik werkte in het groen en wilde creatief worden, dat kon volgens hen niet. Ik kan geen eentonig werk doen, dat gaat niet goed in mijn hoofd."

Sinds zijn therapie bij GGNet, jaren geleden, begrijpt hij zichzelf beter. "Iedereen neemt anders waar. Bij autisme ben je duidelijk en rechtstreeks daar kan niet iedereen tegen. Het kan hard overkomen. Ik vind het belangrijk dat mensen begrip krijgen voor autisme en erover praten. Vroeger was dat taboe. Gelukkig is het wat beter aan het worden. Je hoort tegenwoordig ook wel de term 'Nieuwetijdskinderen' daar is nog niet zoveel over bekend."

Volgens Tys is zijn openheid ook zijn kracht. ,,Ik weet nu zelf waar ik goed in ben. Als mensen iets voordoen weet ik hoe het moet. Dat is een gave. Ik heb zelf wat dingen aan kunnen leren. Als ik het moet leren uit een boekje dat lukt het minder. Spellen en zinsopbouw blijft een probleem. Daar kan ik niks aan doen. Ik heb wel mensen die mij hierbij helpen. Helaas word ik er nog heel vaak op aangekeken of ik krijg te horen wat schrijf je kinderachtig. Of ze denken dat ik helemaal niets kan. 'Dat lukt je niet want je hebt autisme' wordt er dan gezegd. Ik vind dat je appels niet met peren kunt vergelijken. Ik kan hier soms zo boos om worden. Je kan niet alle dingen goed doen in je leven. Ik kan er gewoon niets aan doen. Ik ben gewoon zo."

Tys is goed in beeld en vorm maken. Als kind schoot hij vol overgave natuurfoto’s. "Later combineerde ik die passie voor de natuur met mijn kennis als biologisch hovenier. Mijn voorliefde voor fotografie heeft altijd de boventoon gevoerd. Ik ontwikkelde mij tot creatief fotograaf en werd ontdekt door een professionele kunstenaar."

Fotograaf of kunstenaar? "Ik ben het allebei. Mijn fotografische creaties zijn een wezenlijk onderdeel van mijn leven. Ik experimenteer met het fotograferen van voorwerpen, natuur, en eigen tekeningen. Op basis van mijn emoties vormen de beelden zich als vanzelf in mijn hoofd. Zo ontstaan mijn kunstfoto’s. Belangrijk: al mijn foto’s zijn origineel, ik bewerk ze nooit. Aan dat principe hecht ik grote waarde. Daardoor is mijn werk net zo authentiek als ikzelf. Het weerspiegelt wie ik ben. Ik word er gelukkig van als mensen genieten van mijn unieke stijl en techniek. Dat kan in de vorm van een foto aan de muur, maar ik werk ook in opdracht van bedrijven in design en inrichting. Denk daarbij aan een grote wandfoto of een tafelblad waarin mijn creatie is verwerkt."

Tys laat zijn werk zien. De afgelopen periode is hij druk geweest met filmpjes maken. "Ik wil mensen daarmee bewuster maken en andere inzichten geven. Ik ben nu bezig met een stad te bouwen van karton. Daarnaast wandel ik veel en doe ik vrijwilligerswerk bij de Oosterwaarde. Ik ben bezig met het aanbrengen van structuur en ritme in mijn leven. Ik heb gelukkig een goede arts bij het UWV die zegt dat hij wil kijken naar mijn kwaliteiten, daar ben ik blij mee. Ik voel mij niet eenzaam. Als je met eenzaamheid om kunt gaan, weet je wat vrijheid is."

https://tysdamhuis.nl/

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden