Logo deventerpost.nl

Nu of nooit: tentoonstelling Roofkunst nog drie weken te zien

  Cultuur
 J.F.A. Tischbein, Portret van Jan Krasicki, 1793, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, eigendom familie Krasicki, Australië.
J.F.A. Tischbein, Portret van Jan Krasicki, 1793, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, eigendom familie Krasicki, Australië.

DEVENTER - De internationaal spraakmakende tentoonstelling Roofkunst voor, tijdens en na WO II is nog tot met 27 augustus te zien in Deventer. Daarna verdwijnen de schilderijen weer in de depots van het rijk. Het is voor een enkel schilderij zelfs de allerlaatste kans om het te kunnen zien. Het door Pieter Menten geroofde Portret van Jan Krasicki gaat na de expositie naar Australië, naar de oorspronkelijke eigenaren.

De tentoonstelling Roofkunst voor, tijdens en na WO II vertelt het verhaal van handel, roof en teruggave van kunstwerken uit Nederland voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Door de ongekende verzamelwoede van nazi's als Hitler en Göring kwamen veel werken van kunsthandelaren en particulieren, zoals Goudstikker en Gutmann tijdens de bezetting in Duitse handen. 

Moeizame teruggave
Na de oorlog stuurden de Amerikaanse Monuments Men een groot aantal kunstwerken terug naar Nederland. Het was aan de Nederlandse Staat om geroofd of onder dwang verkocht werk terug te geven aan de oorspronkelijke eigenaren. Maar toen de vaak Joodse eigenaren hun eigendommen claimden, stuitten ze op een bureaucratische, onwillige overheid. De werken werden als Nederlands Kunstbezit verdeeld over de musea, in depot opgeslagen of geveild. Pas eind jaren negentig werd het teruggavebeleid veel menselijker.

Menten
De beruchte Pieter Menten was vanaf 1941 in de Poolse stad Lemberg actief in de SS. Hij trad ook op als bedrijfsleider bij de gedwongen overname van joodse kunsthandels. Zo breidde hij zijn kunstcollectie enorm uit. In 1943 keerde Menten naar Nederland terug met vier wagonladingen kunst en andere waardevolle voorwerpen. 
Menten verkocht het portret van officier Jan Krasicki, dat in de tentoonstelling hangt, in 1944 aan de kunstinkopers van Hitler voor zijn museum in Linz.

Toen journalist Hans Knoop er in 1976 achter kwam dat Menten zijn kunstverzameling ging veilen, begon hij onderzoek te doen naar diens levensgeschiedenis. Dit leidde tot Mentens arrestatie. In 1980 werd Menten veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf wegens ernstige oorlogsmisdaden, waaronder betrokkenheid bij massamoord op Poolse Joden. Dit verhaal is dit jaar te zien geweest in de internationaal bekroonde tv-serie De Zaak Menten. 

In april van dit jaar kwam er een positief besluit van de Nederlandse regering op een door afstammelingen van de Poolse adellijke familie Krasicki ingediende claim. Na de tentoonstelling zal het werk naar deze erfgenamen in Australië gaan.

Roofkunst voor, tijdens en na WO II, t/m 27 augustus, Bergkerk, Deventer

Reageer als eerste
Meer berichten